Skip to main content

Lũy Thầy – Wikipedia tiếng Việt



Lũy Thầy (còn có tên khác là lũy Đào Duy Từ) là một công trình lũy quân sự được Đào Duy Từ chỉ huy xây dựng bắt đầu từ năm 1630 theo lệnh chúa Nguyễn Phúc Nguyên nhằm mục đích bảo vệ Đàng Trong trước các cuộc tấn công của chúa Trịnh Đàng Ngoài.

Khu vực xây Lũy Thầy ngày nay thuộc Đồng Hới, Quảng Bình.





Năm 1627, ông Đào Duy Từ vào xứ Thuận Quảng Đàng Trong, cùng năm được Trần Đức Hòa tiến cử với chúa Nguyễn Phúc Nguyên và được trọng dụng. Chúa Phúc Nguyên gọi ông Đào Duy Từ là thầy để tỏ lòng kính trọng.

Năm 1630, sau cuộc xung đột đầu tiên với quân chúa Trịnh Đàng Ngoài, nhu cầu phòng thủ trở nên cấp thiết, Đào Duy Từ chủ xướng việc thiết kế và chỉ đạo xây dựng các luỹ gồm: lũy Trường Dục, lũy Nhật Lệ, lũy Trường Sa (nay thuộc thành phố Đồng Hới và huyện Quảng Ninh).

Trong suốt cuộc nội chiến Trịnh - Nguyễn, luỹ Đào Duy Từ đã phải chống đỡ với rất nhiều cuộc tấn công từ Đàng Ngoài của quân Trịnh.


  • Năm 1633, chúa Trịnh Tráng kéo quân đến cửa biển Nhật Lệ dàn trận đánh quân Nguyễn, bị quân chúa Phúc Nguyên đánh cho đại bại, quân Trịnh hoảng loạn vứt bỏ xe pháo mà bỏ chạy.
  • Năm 1648, chúa Trịnh Tráng sai Lê Văn Hiểu đem quân tấn công, quân Nguyễn do cha con Trương Phúc Phấn chỉ huy cố thủ tại luỹ Trường Dục. Thế tử Phúc Tần và Nguyễn Hữu Tiến mang quân ra Quảng Bình cứu viện và đã đánh tan quân Trịnh. Quân Trịnh thiệt hại nghiêm trọng: 3 tướng lĩnh cao cấp và 3000 lính bị bắt làm tù binh.
  • Năm 1672, chúa Trịnh Tạc đã cho dồn toàn lực đánh vào Đàng Trong sau khi đã diệt được họ Mạc ở Cao Bằng (1667). Trịnh Căn lĩnh thủy binh, Lê Thì Hiến lĩnh bộ binh. Quân Trịnh với lực lượng hùng hậu đã tiến đánh vào luỹ Nhật Lệ do Nguyễn Hữu Hiệp làm chủ tướng, cùng Hữu Dật và Nguyễn Mỹ Đức ra chống cự, tự chúa Phúc Tần ra tiếp ứng. Đây là lần giao tranh ác liệt nhất trong lịch sử cuộc nội chiến, quân Trịnh hăng hái đánh lũy mấy lần suýt hạ được nhưng Hữu Dật cố sức chống đỡ. Quân Trịnh đánh mãi không thắng phải rút về Bắc Bố Chính.

Vua Thiệu Trị của nhà Nguyễn đi qua hệ thống Lũy Thầy hùng vĩ này vì khâm phục trước công lao tổ tiên đã giữ vững cõi Nam mà đã ban cho lũy này tên mới là "Định Bắc trường thành".



Gồm các Lũy:[sửa | sửa mã nguồn]


Lũy Trường Dục[sửa | sửa mã nguồn]


Được khởi xây từ núi Thần Đinh (chùa Non) men dọc theo bờ sông Long Đại, qua các làng Trường Dục, Xuân Dục, Cổ Hiền, chạy vòng xuống đến làng Bình Thôn, Quảng Xá rồi đến vùng động cát đầu phá Hạc Hải. Luỹ được đắp bằng đất sét chân luỹ rộng 6m, dài 10 km, cao 3m.

Luỹ được xây dựng theo kiểu kiến trúc chữ Hồi 囘 (nên còn được gọi là Lũy Hồi Văn), khung thành bao bọc với bên ngoài, trong là doanh trại, công sự chiến đấu, kho lương bố trí theo lối chữ dĩ 已 liên hoàn chặt chẽ với lũy ngoài.

Lũy Trường Dục nay thuộc huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình.


Lũy Động Hải[sửa | sửa mã nguồn]


Đến năm 1631, chúa Nguyễn tiếp tục cho xây luỹ Động Hải sau khi đắp xong lũy Trường Dục, cách lũy Trường Dục 20 km về phía Bắc.
Luỹ cao tầm 6m, dài hơn 12 km, phía ngoài được đóng cọc bằng gỗ lim, phía trong đóng cọc tre, đổ đất lên 5 tầng cấp, voi ngựa có thể đi được.
Cứ cách 12 đến 20 mét lại xây một pháo đài đặt súng thần công, cách một trượng (4 mét) lại đặt một súng phóng đá.

Luỹ Động Hải (hay còn gọi là lũy Trấn Ninh) được chia làm 2 đoạn:


Luỹ Động Hải nay thuộc địa phận huyện Quảng Ninh; các xã Phú Hải, xã Đồng Phú, xã Hải Thành (thành phố Đồng Hới).


Lũy Trường Sa[sửa | sửa mã nguồn]


Năm 1634, Chúa Nguyễn lại sai tướng Nguyễn Hữu Dật tổ chức đắp lũy Trường Sa (hay còn gọi là Lũy Đồng Hới), dài 7 cây số chạy dọc ven biển, từ Sa Động (xã Hải Ninh (huyện Quảng Ninh)) đến Huân Cát (Bảo Ninh ở hữu ngạn sông Nhật Lệ ngày nay).

Hệ thống này gồm bốn tòa lũy, trong đó hai lũy Nhật Lệ và Trường Dục được xây trong giai đoạn 1630-1631 dưới sự chỉ huy của Đào Duy Từ, còn hai lũy kia do học trò của ông là tướng Nguyễn Hữu Dật thực hiện (1634, 1661).



Lũy đã được xây dựng từ Đầu Hâu đến cửa Nhật Lệ, dài 12 km. Đến nay lũy chỉ còn di tích của 3 cửa:


  • Cửa Tấn Nhật Lệ

  • Cửa Lý chính Đại quan môn, sau đổi là Võ Thắng Quan, còn gọi là cổng Thượng.

  • Cửa vào Dinh Quảng Bình còn gọi là Quảng Bình Quan.

Nay có thể nhìn thấy lũy Thầy từ đường Quách Xuân Kỳ và phía Tây phường Phú Hải, đoạn đê này giờ có tên đường là Trương Định, thành phố Đồng Hới.



Lũy Thầy đã đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc bảo vệ chúa Nguyễn giữ vững cơ đồ Đàng Trong trong suốt gần 50 năm giao tranh ác liệt với chúa Trịnh từ năm 1627-1672.

Người dân Đàng Trong gọi hệ thống thành lũy phía Nam sông Gianh là Lũy Thầy để tỏ lòng tôn kính Đào Duy Từ như bậc thầy của chúa, của vua.










Comments

Popular posts from this blog

1352 - Thiết kế nhà bếp thiết

những ngôi nhà thấp slung, hiện đại được xây dựng tại California vào giữa thế kỷ qua thiết lập tiền lệ cho thiết sống ở Mỹ Một ví dụ là ngôi nhà này năm 1960 ở Orinda, mà chủ sở hữu đã sống ở đó 43 tuổi. Năm 1971, họ mở rộng nó và redid nhà bếp. Nhưng ba thập kỷ sau đó, là vườn trưởng thành cùng với thị hiếu của họ, họ mong muốn cho minh bạch hơn nữa giữa nhà bếp và sân sau yên tĩnh của họ. Ba trong số các kiến trúc sư họ tham khảo ý kiến đề nghị đẩy ra một bên ngoài bức tường — một giải pháp chi phí prohibitive cho dễ bị động đất California của nghiêm ngặt việc xây dựng và kỹ thuật mã. Nhưng thiết kế dựa trên Berkeley Fu-Tung Cheng đã có ý tưởng khác. Với một vài deft xoá và bổ sung, ông đã cho họ một nhà bếp lấp lánh mà dường như nổi với cây xanh, trong khi để lại dấu chân cơ bản của nó còn nguyên vẹn. Cheng, người đứng đầu lên thiết kế Cheng, được biết đến với dòng hữu cơ, điêu khắc và một phong cách trái đất downto — chính xác những gì vợ đã sau. "Tôi muốn thêm kính thời gia...

1367 - Big anh em

Ảnh: MIO VIEW thêm PHOTOS Given tất cả sự chú ý tại — hoặc hype, một số có thể nói-nó rất dễ quên rằng cách đây không lâu, thiết kế bền vững là một blip chỉ radar. Và như vậy nó đã với MIO, nhà sản xuất dựa trên Philadelphia dí dỏm, ecofriendly sản phẩm được thành lập bởi hai anh em Jaime và Isaac Salm. "Phát triển bền vững đã trên thị trường trong thập kỷ qua, nhưng người dân đã không nhận được nó," ông Isaac, nhớ lại những phản ứng với bộ sưu tập đầu tay của MIO vào năm 2003. "Trở lại sau đó, & #8216; xanh ' đã là chỉ là một màu sắc." Tất nhiên, 5 năm ngày, xanh đã trở thành một cái gì đó của một lối sống-một trong đó Jaime, 29, và Isaac, 30, đã thiết lập vững chắc của hiểu biết môi trường turf. Truy cập vào bất kỳ cửa hàng thiết kế hiện đại hàng đầu thế giới, hoặc lật qua một chuyển tiếp-looking tạp chí, và đó là một cơ hội tốt bạn đã nhìn thấy sản phẩm của họ: SoftBowl đầy màu sắc của họ cảm thấy tàu; gạch ốp tường chiều PaperForms; Bendant treo ánh sán...

1357 - Sáng nhà bếp Makeover

Theo kiểu của: Linda Pope; Nhiếp ảnh gia: Chủ nhà Ken Gutmaker California Karen Downey đã có một động lực cho redoing nhà bếp nhỏ trong thập niên 1980 ranch-phong cách nhà: Ravioli ngày. Mặc dù chồng bà, Mel, nấu ăn trong gia đình, đó là Karen và hai con trai lớn của cô đã làm cho 1.000 raviolis cho gia đình gặp mặt của 25, diễn ra mỗi năm thứ bảy sau Lễ Tạ ơn. "Nhà bếp không được lớn để bắt đầu với, nhưng giao diện đã làm cho nó cảm thấy nhỏ hơn," cô nói. "Ba người chúng tôi cảm thấy như chúng tôi đã trong một hang động, luôn luôn có thể va chạm vào nhau." Thêm vào đó 7 1/2-chân trần và sự cần thiết phải đổi mới là rõ ràng. thách thức: sửa sang lại mà không cần thêm diện tích cho không gian 13 x 13-chân. "Tôi chỉ muốn nó để cảm thấy lớn hơn," Karen nói thêm rằng cô một "phải có" là một hòn đảo 4 x 4 - bộ để thay thế cho bàn làm việc butcherblock hiện có. Cô tiếp cận thiết kế Kim Johnson, của Kim Johnson nội thất tại Atwater, California, và yêu...